Ex - strefy zagrożone wybuchem - unormowania prawne
Różniące się od siebie przepisy dotyczące bezpieczeństwa w poszczególnych krajach Unii Europejskiej stanowiły poważną przeszkodę w swobodnym przepływie towarów pomiędzy państwami. Postanowiono ujednolicić obowiązujące w poszczególnych krajach przepisy tworząc tzw. Dyrektywy Nowego Podejścia.
W przypadku stref zagrożonych wybuchem i urządzeń przeznaczonych do pracy w tych strefach należy przywołać dwie podstawowe dyrektywy ATEX (od francuskiego sformułowania Atmosphere Explosible):

  • Dyrektywę 94/9/EU ATEX95 Parlamentu Europejskiego i Rady (z dnia 23.03.1994r.) w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem obowiązująca w krajach UE od 1 lipca 2003 roku wprowadzoną do polskiego prawodawstwa.
  • Rozporządzeniem Ministra Gospodarki (z dnia 22 grudnia 2005r.) w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. obowiązującym w Polsce od 1 stycznia 2006 roku.
  • Dyrektywę 99/92/EC ATEX137 (z dnia 16.12.1999r.) w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa wprowadzoną do polskiego prawodawstwa.
  • Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (z dnia 29 maja 2003 roku) w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa obowiązującym w Polsce od 25 lipca 2003 roku.


Celem wprowadzenia dyrektywy ATEX jest całkowita eliminacja lub maksymalne zmniejszenie ryzyka, jakie wiąże się ze stosowaniem dowolnego produktu w obszarach, w których może występować atmosfera grożąca wybuchem, określana dalej jako Ex.
Dyrektywa ATEX definiuje jedynie najbardziej podstawowe wymagania jakie musi spełniać produkt przeznaczony do stosowania w strefach zagrożonych wybuchem. Wymagania szczegółowe podane są w normach zharmonizowanych z dyrektywą. Pewne wymagania niesprecyzowane ani w dyrektywie ani w normach mogą też być przedmiotem regulacji wewnętrznych obowiązujących w danym kraju. Niemniej jednak i tu obowiązuje zasada, że przepisy wewnątrzkrajowe nie mogą być sprzeczne z dyrektywą ani nie mogą "zaostrzać" jej wymagań.

Dyrektywa ATEX137 i ATEX95 oraz odpowiednie rozporządzenia
  1. Definiują przestrzenie wybuchowe
  2. Wprowadzają podział na grupy i kategorie urządzeń przeznaczonych do pracy w tych przestrzeniach
  3. Określają wymogi bezpieczeństwa dotyczące projektowania i budowy urządzeń i systemów ochronnych do użytku w strefach zagrożonych wybuchem
  4. Opisują procedurę badania urządzeń przez jednostki notyfikowane oraz określają zawartość deklaracji zgodności
  5. Określają minimalne kryteria, jakie powinny być uwzględnione przy notyfikowaniu jednostek
  6. Określają sposób oznakowania urządzeń i systemów ochronnych
  7. Podają wzór oznakowania CE
Europejskie przepisy Dyrektywy ATEX znajdują swoje odbicie w polskich rozporządzeniach i normach. Na dzień 31 stycznia 2005 były 43 normy zharmonizowane z Dyrektywą ATEX.

Zobacz więcej:
Dyrektywa ATEX: Uregulowania prawne a oferta ASTE dla stref zagrożonych wybuchem